การกู้ภัยในกรณีที่รถน้ำมัน รถแก๊ส รถสารเคมีเกิดอุบัติเหตุ  HAZMATPetroleum and LPG Tank Truck Accident
ในกรณีที่มีรถบรรทุกคว่ำ  ให้ระลึกเสมอว่า รถคันที่มีปัญหานั้น เราไม่รู้ว่ามีอะไรบรรทุก  มากับรถบ้าง  ฉะนั้นจึงไม่ทราบว่ามันจะอันตราย กับเราอย่างไรเช่น ไฟไหม้ เป็นสารพิษรั่วไหล ปนเปื้อน หรือแม้กระทั่งการระเบิด     จึงให้เราต้องทำการวิเคราะห์ หาข้อมูลคือ :

- หาข้อมูล ว่าเป็นน้ำมัน แก๊ส ชนิด ประเภทใด
- ความปลอดภัย ของเจ้าหน้าที่กู้ภัยและประชาชน
- แบ่งเขตทำงาน เขตปลอดภัย เขตอพยพ เขตอันตราย
- จัดทีมเข้ากู้ภัย
- จัดทีมสนับสนุน
- การอพยพหนีภัย 
- การเก็บสารวัตถุมีพิษที่หกรั่วไหล 
- ล้างเช็ดชำระร่างกาย และเสื้อผ้า ให้กับผู้รับสารพิษ
- ตามช่วยเหลือและสนับสนุน หาข้อมูลของเทคนิคเพิ่มเติม

การเข้ากู้ภัยกับรถบรรทุกน้ำมัน แก๊ส ที่เกิดอุบัติเหตุ
- เข้าสถานที่เกิดเหตุจากด้านเหนือลม
- ไม่อยู่ในบริเวณที่มีสาร-วัตถุหกรั่วไหลหมอก ควัน ไอพิษ
- หาชนิด ประเภทของวัสดุที่เกิดอุบัติเหตุโดย ตัวเลข 4 หลัก ป้ายสัญลักษณ์ หรือ กลุ่มอักษรต่าง ๆ 
  เพื่อหาข้อมูล ในเบื้องต้นเพื่อเป็นแนวทางปฎิบัติต่อไป
- ปิดกั้นพื้นที่ห้ามผู้ไม่เกี่ยวข้องเข้าใกล้เด็ดขาด
- ติดต่อขอความช่วยเหลือสนับสนุนเพิ่มเติม
- พิจารณาแก้ไขสถานการณ์ ตามความเหมาะสม และสภาพการณ์ที่เอื้ออำนวย

วิธีการควบคุมในกรณีที่เกิดแก๊สรั่ว
1. แก๊สที่รั่วเป็นชนิดใด ? 
2. รั่วออกไปเป็นปริมาณเท่าใด ?
3. มีวาล์วปิดหรือไม่ 
4. ทิศทางและความเร็วของลมเป็นอย่างไร ?
5. สภาพพื้นที่โดยรอบ ๆ เป็นอย่างไร ?
6. มีสิ่งก่อสร้าง บ้านเรือนอยู่ใกล้หรือรอบ ๆ บริเวณนั้นหรือไม่ ?
7. มีแหล่งซึ่งเป็นที่มาของประกายไฟ เปลวไฟ หรือความร้อนอยู่ใกล้ ๆ บริเวณหรือไม่ ?
8. จะต้องทำอะไรก่อน ?

ผู้ที่ถึงจุดเกิดเหตุคนแรกหรือหน่วยแรก จะต้องประเมินสถานการณ์
- สภาพสิ่งแวดล้อมทิศทางลม แม่น้ำลำคลอง
- ทิศทางและความคล่องตัวของการจราจร
- อัตราการเสี่ยงต่อการเกิดเพลิงไหม้
- อุปกรณ์ที่จะต้องใช้นอกเหนือจากที่นำไป
- จำนวนผู้ช่วยเหลือที่อาจจะต้องใช้
- การสนับสนุน


ขั้นตอนสำคัญในการที่จะทำการดับไฟที่เกิดจากรถบรรทุกแก๊ส
- อย่าพยายามทำการดับไฟ หากไม่สามารถดับไฟได้โดยวิธีการปิดวาล์ว
- ให้ทำการฉีดน้ำลดความร้อนให้กับถังที่อยู่ในเปลวไฟ
- ให้คนขับรถดับเครื่องและปิดที่มาของเชื้อเพลิง
- ถ้าหากว่าวาล์วปิดอยู่ในเปลวไฟ ให้ใช้หัวฉีดน้ำฉีดแบบเป็นฝอยเป็นม่านกั้นความร้อนให้กับ  พนักงานดับเพลิง  ที่จะเข้าไปทำการปิดวาล์ว 
- ถ้าหากว่าไม่สามารถทำการปิดวาล์วได้ให้ทำการฉีดน้ำเพื่อลดความร้อนให้กับถังต่อไป
- ใช้เครื่องดับเพลิงชนิดผงเคมีแห้งฉีดไปยังแหล่งอันเป็นที่มาของแก๊สรั่วเพื่อให้ไฟดับ   (ใช้สำหรับในกรณีที่เป็นไฟเล็ก)
- ต้องสังเกตเสียงที่เกิดจากแก๊สรั่ว ถ้าหากว่ามีเสียงดังเพิ่มขึ้นแสดงว่ามีแก๊สรั่วมากขึ้น
- ให้พยายามสังเกตรูปลักษณะของถังว่ามีการบิดหรือบวมหรือไม่
- ในกรณีที่ถังเกิดระเบิดแล้วถังจะมีรอยฉีกเป็นรูกว้าง ห้ามไม่ให้ฉีดน้ำเข้าไปในรอยรั่ว
- ห้ามย้ายถังที่อยู่ในบริเวณไฟ เพราะอาจจะทำให้แกนวาวล์แตก

การยกรถบรรทุกน้ำมันและก๊าซ
- สภาพของรถที่จะทำการยก   รวมถึงสภาพรถที่จะยกด้วยครับ
- พยายามดูด - ถ่ายน้ำมันออกให้มากที่สุด
- สภาพของสายสลิง
- ตำแหน่งของรถยก และรถที่เกิดอุบัติเหตุ
- ห้ามบุคคลอยู่ใต้รถหรือใกล้เคียง
- กรณีเป็นถังไวไฟ สลิงจะต้องมีการฉีดน้ำหล่อลื่นในขณะที่ทำการยกรถ

เจ้าหน้าที่ดับเพลิงกู้ภัย เทศบาล อบต.
ให้ลงบันทึกประจำวันเป็นหลักฐาน ห้ามรถบรรทุกสารพิษ สารเคมีที่เป็นต้นเหตุ ทำความเสียหาย ออกจากการดูแลของเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจร จนกว่าจะมีการชดใช้ค่าเสียหาย ค่าน้ำยาโฟมดับเพลิง ค่ารถยก ค่าปรับปรุงดูแลสภาพแวดล้อม ที่อาจจะเกิด ขึ้นในอนาคต ผู้รับผิดชอบคือ คนขับรถ เจ้าของรถ บริษัทหรือคลังที่รับผิดชอบในการจ่ายสินค้ากับรถ(เรือ)นั้นๆ ตกลงกันเสียก่อนว่า ใครทำ ใครช่วย ใครจะจ่าย เห็นทะเลาะกันหลายรายแล้วเมื่องานเสร็จ ตอนแรกฉุก ละหุก อะไรก็ได้ พองานเสร็จ คนทำซวย ต้องหาโฟมมาใช้หลวงแทบตาย

เขียน โดย  ชาติชาย ไทยกล้า

                        BACK TO ความรู้เรื่องการดับเพลิง